Varnamala (वर्णमाला) - Revision history

Sridhar Subbanna: Added images

2022-09-15T06:55:08Z

Added images

Sridhar Subbanna: Adding content

2022-09-14T07:25:14Z

Adding content

Sridhar Subbanna: Adding content

2022-08-30T12:48:36Z

Adding content

Ckanak93: Added Category

2022-08-25T17:26:10Z

Added Category

Sridhar Subbanna: Creating a new page

2022-08-25T12:57:07Z

Creating a new page

New page

== माहेश्वरसूत्राणि ॥ ==
अ इ उ ण् । ऋ लृ क्। ए ओ ङ् । ऐ औ च्।

ह य व र ट् । ल ण् । ञ म ङ ण न म् ।

झ भ ञ् । घ ढ ध ष् । ज ब ग ड द श् ।

ख फ छ ठ थ च ट त व् । क प य् ।

श ष स र् । ह ल् ।

== वर्णमाला ॥ ==
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ऋृ लृ ए ऐ ओ औ - स्वर

अं अः - अयोगवाह

व्यञ्जन

क ख ग घ ङ - कवर्ग - कुँ

च छ ज झ ञ - चवर्ग - चुँ

ट ठ ड ढ ण - टवर्ग - टुँ

त थ द ध न - तवर्ग - तुँ

प फ ब भ म - पवर्ग - पुँ

य र ल व श ष स ह - अवर्गीय-व्यञ्जन

== व्यञ्जन-विभागाः ॥ ==
क ख ग घ ङ ।

च छ ज झ ञ ।

ट ठ ड ढ ण ।

त थ द ध न ।

प फ ब भ म ।

य र ल व श ष स ह ।

* प्रथम-द्वितीय-वर्णs & श ष स - कर्कश-व्यञ्जन ।

तृतीय-चतुर्थ-पञ्चम-वर्णs & य र ल व ह - मृदु-व्यञ्जन ।

* क - म - स्पर्श-वर्ण ।

य र ल व - अन्तस्थ-वर्ण ।

श ष स ह - ऊष्म-वर्ण ।

* प्रथम-तृतीय-पञ्चम-वर्णऽ & य र ल व - अल्पप्राण-व्यञ्जन ।

द्वितीय-चतुर्थ-वर्णऽ & श ष स ह - महाप्राण-व्यञ्जन ।

* य यँ र ल लँ व वँ श ष स ह ।

पञ्चमवर्णs & यँ लँ वँ - अनुनासिकवर्ण ।

All other वर्णs - अननुनासिकवर्ण ।

== स्वर-विधाः ॥ ==
Number of variations in स्वरs

अ, इ, उ, ऋ - 3 * 3 * 2= 18 variations each.

लृ-does not have दीर्घ Variation. Therefore लृ - 2 *3* 2 = 12 Variations.

ए ऐ, ओ, औ - These do not have ह्रस्व variation. Therefore 2 *3* 2 = 12 variations each.

== उच्चारणस्थानम् ॥ Points of Articulation ==

* अकुहविसर्जनीयानां कण्ठः - अ, कुँ, ह्, :
* इचुयशानां तालु - इ, चुँ, य्, श्
* उपूपध्मानीयानां ओष्ठौ - उ, पुँ , उपध्मानीयः (पिकःपिकः)
* ऋटुरषाणां मूर्धा - ऋ, टुँ, र्, ष्
* लृतुलसानां दन्तः - लृ, तुँ, ल्, स्
* ञमङणनानां नासिका च - ञ् , म् , ङ्, ण्, न्
* एदैतोः कण्ठतालु - ए, ऐ
* ओदौतोः कण्ठोष्ठम् - ओ , औ
* वकारस्य दन्तोष्ठम् - व्
* जिह्वामूलीयस्य जिह्वामूलम् - जिह्वामूलीय काकःकाकः, :ख
* नासिका अनुस्वारस्य - = अनुस्वारः

== References ==

@@ Line 154: / Line 154: @@
 Therefore त् ल् are NOT सवर्ण to each other.
 == References ==
 [[Category:Vyakarana]]

← Older revision		Revision as of 17:26, 25 August 2022
Line 86:		Line 86:

	== References ==		== References ==
		+	[[Category:Vyakarana]]

@@ Line 52: / Line 52: @@
 श ष स ह - ऊष्म-वर्ण ।
-* प्रथम-तृतीय-पञ्चम-वर्णऽ & य र ल व - अल्पप्राण-व्यञ्जन ।
+* [[File:1 Svara Vidhas.PNG|thumb|335x335px|Svara Vidhas. Copyright: Sridhar Subbanna.]]प्रथम-तृतीय-पञ्चम-वर्णऽ & य र ल व - अल्पप्राण-व्यञ्जन ।
 द्वितीय-चतुर्थ-वर्णऽ & श ष स ह - महाप्राण-व्यञ्जन ।
@@ Line 70: / Line 70: @@
 ए ऐ, ओ, औ - These do not have ह्रस्व variation. Therefore 2 *3* 2 = 12 variations each.
 == उच्चारणस्थानम् ॥ Points of Articulation ==

@@ Line 84: / Line 84: @@
 * जिह्वामूलीयस्य जिह्वामूलम् - जिह्वामूलीय काकःकाकः, :ख
 * नासिका अनुस्वारस्य - = अनुस्वारः
 == References ==
 [[Category:Vyakarana]]