http://dharmawiki.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Adiparva_Adhyaya_47_%28%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AD%29 2026-05-06T10:44:05Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.35.4 http://dharmawiki.org/index.php?title=Adiparva_Adhyaya_47_(%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%AD)&diff=120716&oldid=prev 2019-10-16T11:48:08Z

<p>NEW pg</p> <p><b>New page</b></p><div>सौतिरुवाच<br /> <br /> वासुकिस्त्वब्रवीद्वाक्यं जरत्कारुमृषिं तदा।<br /> <br /> सनाम्नी तव कन्येयं स्वसा मे तपसान्विता॥ 1-47-1<br /> <br /> भरिष्यामि च ते भा[र्या]र्यां प्रतीच्छेमां द्विजोत्तम।<br /> <br /> रक्षणं च करिष्येऽस्याः सर्वशक्त्या तपोधन॥ 1-47-2<br /> <br /> त्वदर्थं रक्ष्यते चैषा मया मुनिवरोत्तम।<br /> <br /> ऋषिरुवाच<br /> <br /> न भरिष्येऽहमेतां वा[वै] एष मे समयः कृतः॥ 1-47-3<br /> <br /> अप्रियं च न कर्तव्यं कृते चैनां त्यजाम्यहम्।<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> प्रतिश्रुते तु नागेन भरिष्ये भगिनीमिति॥ 1-47-4<br /> <br /> जरत्कारुस्तदा वेश्म भुजगस्य जगाम ह।<br /> <br /> तत्र मन्त्रविदां श्रेष्ठस्तपोवृद्धो महाव्रतः॥ 1-47-5<br /> <br /> जग्राह पाणिं धर्मात्मा विधिम[न्त्रपुर]न्त्रैः पुरस्कृतम्।<br /> <br /> ततो वासगृहं रम्यं पन्नगेन्द्रस्य सम्मतम्॥ 1-47-6<br /> <br /> जगाम भार्यामादाय स्तूयमानो महर्षिभिः।<br /> <br /> शयनं तत्र संक्लृप्तं स्व[स्प]र्ध्यास्तरणसंवृतम्॥ 1-47-7<br /> <br /> तत्र भार्यासहायो वै जरत्कारुरुवास ह।<br /> <br /> स तत्र समयं चक्रे भार्यया सह सत्तमः॥ 1-47-8<br /> <br /> विप्रियं मे न कर्तव्यं न च वाच्यं कदाचन।<br /> <br /> त्यजेयं विप्रिये च त्वां कृते वासं च ते गृहे॥ 1-47-9<br /> <br /> एतद्गृहाण वचनं मया यत्समुदीरितम्।<br /> <br /> ततः परमसंविग्ना स्वसा नागपतेस्तदा॥ 1-47-10<br /> <br /> अतिदुःखान्विता वाक्यं तमुवाचैवमस्त्विति।<br /> <br /> तथैव सा च भर्तारं दुःखशीलमुपाचरत्॥ 1-47-11<br /> <br /> उपायैः श्वेतकाकीयैः प्रियकामा यशस्विनी।<br /> <br /> ऋतुकाले ततः स्नाता कदाचिद्वासुकेः स्वसा॥ 1-47-12<br /> <br /> भर्तारं वै यथान्यायमुपतस्थे महामुनिम्।<br /> <br /> तत्र तस्याः समभवद्गर्भो ज्वलनसंनिभः॥ 1-47-13<br /> <br /> अतीवतेजसा युक्तो वैश्वानरसमद्युतिः।<br /> <br /> शुक्लपक्षे यथा सोमो व्यवर्धत तथैव सः॥ 1-47-14<br /> <br /> ततः कतिपयाह[स्य]स्सु जरत्कारुर्महायशाः।<br /> <br /> उत्सङ्गेऽस्याः शिरः कृत्वा सुष्वाप परिखिन्नवत्॥ 1-47-15<br /> <br /> तस्मिंश्च सुप्ते विप्रेन्द्रे सवितास्तमियाद्गिरिम्।<br /> <br /> अह्नः परिक्षये ब्रह्मंस्ततः साचिन्तयत्तदा॥ 1-47-16<br /> <br /> वासुकेर्भगिनी भीता धर्मलोपान्मनस्विनी।<br /> <br /> किं नु मे सुकृतं भूयाद्भर्तुरुत्थापनं न वा॥ 1-47-17<br /> <br /> दुःखशीलो हि धर्मात्मा कथं नाम्यापराध्नुयाम्।<br /> <br /> कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपोऽथवा पुनः॥ 1-47-18<br /> <br /> धर्मलोपो गरीयान्वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम्।<br /> <br /> उत्थापयिष्ये यद्येनं ध्रुवं कोपं करिष्यति॥ 1-47-19<br /> <br /> धर्मलोपो भवेदस्य संध्यातिक्रमणे ध्रुवम्।<br /> <br /> इति निश्चित्य मनसा जरत्कारुर्भुजङ्गमा॥ 1-47-20<br /> <br /> तमृषिं दीप्ततपसं शयानमनलोपमम्।<br /> <br /> उवाचेदं वचः श्लक्ष्णं ततो मधुरभाषिणी॥ 1-47-21<br /> <br /> उत्तिष्ठ त्वं महाभाग सूर्योऽस्तमुपगच्छति।<br /> <br /> सन्ध्यामुपास्स्व भगवन्नपः स्पृष्ट्वा यतव्र[तः]त॥ 1-47-22<br /> <br /> प्रादुष्कृताग्निहोत्रोऽयं मुहूर्तो रम्यदारुणः।<br /> <br /> संध्या प्रवर्तते चेयं पश्चि[मायां]मस्यां दिशि प्रभो॥ 1-47-23<br /> <br /> एवमुक्तः स भगवान्जरत्कारुर्महातपाः।<br /> <br /> भार्यां प्रस्फुरमाणौष्ठ इदं वचनमब्रवीत्॥ 1-47-24<br /> <br /> अवमानः प्रयुक्तोऽयं त्वया मम भुजङ्गमे।<br /> <br /> समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम्॥ 1-47-25<br /> <br /> शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसोः।<br /> <br /> अस्तं गन्तुं यथाकालमिति मे हृदि वर्तते॥ 1-47-26<br /> <br /> न वा[चा]प्यवमतस्येह वासो रोचेत कस्यचित्।<br /> <br /> किं पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा॥ 1-47-27<br /> <br /> एवमुक्ता जरत्कारुर्भर्त्रा हृदयकम्पनम्।<br /> <br /> अब्रवीद्भगिनी तत्र वासुकेः संनिवेशने॥ 1-47-28<br /> <br /> नावमानात्कृतवती तवाहं विप्र बोधनम्।<br /> <br /> धर्मलोपो न ते विप्र स्यादित्येतन्मया कृतम्॥ 1-47-29<br /> <br /> उवाच भार्यामित्युक्तो जरत्कारुर्महातपाः।<br /> <br /> ऋषिः कोपसमाविष्टस्त्यक्तुकामो भुजङ्गमाम्॥ 1-47-30<br /> <br /> न मे वागनृतं प्राह गमिष्येऽहं भुजङ्गमे।<br /> <br /> समयो ह्येष मे पूर्वं त्वया सह मिथः कृतः॥ 1-47-31<br /> <br /> सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे।<br /> <br /> इतो मयि गते भीरु गतः स भगवानिति॥ 1-47-32<br /> <br /> त्वं चापि मयि निष्क्रान्ते न शोकं कर्तुमर्हसि।<br /> <br /> इत्युक्ता सानवद्याङ्गी प्रत्युवाच मुनिं तदा॥ 1-47-33<br /> <br /> जरत्कारुं जरत्कारुश्चिन्ताशोकपरायणा।<br /> <br /> बाष्पगद्गदया वाचा मुखेन परिशुष्यता॥ 1-47-34<br /> <br /> कृताञ्जलिर्वरारोहा पर्यश्रुनयना ततः।<br /> <br /> धैर्यमालम्ब्य वामोरुर्हृदयेन प्रवेपता॥ 1-47-35<br /> <br /> न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम्।<br /> <br /> धर्मे स्थितां स्थितो धर्मे सदा प्रियहिते रताम्॥ 1-47-36<br /> <br /> प्रदाने कारणं यच्च मम तुभ्यं द्विजोत्तम।<br /> <br /> अपत्यार्थं तुमे भ्रात्रा ज्ञातीनां हितकाम्यया।<br /> <br /> तदलब्धवतीं मन्दां किं मां वक्ष्यति वासुकिः॥ 1-47-37<br /> <br /> मातृशापाभिभूतानां ज्ञातीनां मम सत्तम।<br /> <br /> अपत्यमीप्सितं त्वत्तस्तच्च तावन्न दृश्यते॥ 1-47-38<br /> <br /> त्वत्तो ह्यपत्यलाभेन ज्ञातीनां मे शिवं भवेत्।<br /> <br /> सम्प्रयोगो भवेन्नायं मम मोघस्त्वया द्विज॥ 1-47-39<br /> <br /> ज्ञातीनां हितमिच्छन्ती भगवंस्त्वां प्रसादये।<br /> <br /> इममव्यक्तरूपं मे गर्भमाधाय सत्तम॥ 1-47-40<br /> <br /> कथं त्यक्त्वा महात्मा सन्गन्तुमिच्छस्यनागसम्।<br /> <br /> एवमुक्तस्तु स मुनिर्भार्यां वचनमब्रवीत्॥ 1-47-41<br /> <br /> यद्युक्तमनुरूपं च जरत्कारुं तपोधनः।<br /> <br /> अस्त्ययं सुभगे गर्भस्तव वैश्वानरोपमः॥ 1-47-42<br /> <br /> ऋषिः परमधर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः।<br /> <br /> एवमुक्त्वा स धर्मात्मा जरत्कारुर्महानृषिः।<br /> <br /> उग्राय तपसे भूयो जगाम कृतनिश्चयः॥ 1-47-43<br /> <br /> इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि जरत्कारुनिर्गमे सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः॥ 47 ॥</div>

P16459