http://dharmawiki.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Adiparva_Adhyaya_41_%28%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%A7%29 2026-05-06T11:02:04Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.35.4 http://dharmawiki.org/index.php?title=Adiparva_Adhyaya_41_(%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A3%E0%A4%BF_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA%E0%A5%A7)&diff=120710&oldid=prev 2019-10-16T11:40:04Z

<p>new pg</p> <p><b>New page</b></p><div>सौतिरुवाच<br /> <br /> एवमुक्तः स तेजस्वी शृङ्गी कोपसमन्वितः।<br /> <br /> मृतधारं गुरुं श्रुत्वा पर्यतप्यत मन्युना॥ 1-41-1<br /> <br /> स तं कृशमभिप्रेक्ष्य सूनृतां वाचमुत्सृजन्।<br /> <br /> अपृच्छत्तं कथं तातः स मेऽद्य मृतधारकः॥ 1-41-2<br /> <br /> कृश उवाच<br /> <br /> राज्ञा परिक्षिता तात मृगयां परिधावता।<br /> <br /> अवसक्तः पितुस्तेऽद्य मृतः स्कन्धे भुजङ्गमः॥ 1-41-3<br /> <br /> शृङ्ग्युवाच<br /> <br /> किं मे पित्रा कृतं तस्य राज्ञोऽनिष्टं दुरात्मनः।<br /> <br /> ब्रूहि तत्कृश तत्त्वेन पश्य मे तपसो बलम्॥ 1-41-4<br /> <br /> कृश उवाच<br /> <br /> स राजा मृगयां यातः प[रि]रीक्षिदभिमन्युजः।<br /> <br /> ससार मृगमेकाकी विद्ध्वा बाणेन शीघ्रगम्॥ 1-41-5<br /> <br /> न चापश्यन्मृगं राजा चरंस्तस्मिन्महावने।<br /> <br /> पितरं ते स दृष्ट्वैव पप्रच्छानभिभाषिणम्॥ 1-41-6<br /> <br /> तं स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुरः।<br /> <br /> पुनः पुनर्मृगं नष्टं पप्रच्छ पितरं तव॥ 1-41-7<br /> <br /> स च मौनव्रतोपेतो नैव तं प्रत्यभाषत।<br /> <br /> तस्य राजा धनुष्कोट्या सर्पं स्कन्धे समा[स]सृजत्॥ 1-41-8<br /> <br /> शृङ्गिंस्तव पिता सोऽपि तथैवास्ते यतव्रतः।<br /> <br /> सोऽपि राजा स्वनगरं प्रस्थितो गजसाह्वयम्॥ 1-41-9<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> श्रुत्वैवमृषिपुत्रस्तु शवं कन्धे प्रतिष्ठितम्।<br /> <br /> कोपसंरक्तनयनः प्रज्वलन्निव मन्युना॥ 1-41-10<br /> <br /> आविष्टः स हि कोपेन शशाप नृपतिं तदा।<br /> <br /> वार्युपस्पृश्य तेजस्वी क्रोधवेगबलात्कृतः॥ 1-41-11<br /> <br /> शृङ्ग्युवाच<br /> <br /> योऽसौ वृद्धस्य तातस्य तथा कृच्छ्रगतस्य ह।<br /> <br /> स्कन्धे मृतं समास्राक्षीत्पन्नगं राजकिल्बिषी॥ 1-41-12<br /> <br /> तं पापमतिसंक्रुद्धस्तक्षकः पन्नगेश्वरः।<br /> <br /> आशीविषस्तिग्मतेजा मद्वाक्यबलचोदितः॥ 1-41-13<br /> <br /> सप्तरात्रादितो नेता यमस्य सदनं प्रति।<br /> <br /> द्विजानामवमन्तारं कुरूणामयशस्करम्॥ 1-41-14<br /> <br /> सौतिरुवाच<br /> <br /> इति शप्त्वातिसंक्रुद्धः शृङ्गी पितरमभ्यगात्।<br /> <br /> आसीनं गोव्रजे तस्मिन्वहन्तं शवपन्नगम्॥ 1-41-15<br /> <br /> स तमालक्ष्य पितरं शृङ्गी स्कन्धगतेन वै।<br /> <br /> शवेन भुजगेनासीद्भूयः क्रोधसमाकुलः॥ 1-41-16<br /> <br /> दुःखाच्चाश्रूणि मुमुचे पितरं चेदमब्रवीत्।<br /> <br /> श्रुत्वेमां धर्षणां तात तव तेन दुरात्मना॥ 1-41-17<br /> <br /> राज्ञा प[रि]रीक्षिता कोपादशपं तमहं नृपम्।<br /> <br /> यथार्हति स एवोग्रं शापं कुरुकुलाधमः॥ 1-41-18<br /> <br /> सप्तमेऽहनि तं पापं तक्षकः पन्नगोत्तमः।<br /> <br /> वैवस्वतस्य सदनं नेता परमदारुणम्।<br /> <br /> तमब्रवीत्पिता ब्रह्मंस्तथा कोपसमन्वितम्॥ 1-41-19<br /> <br /> शमीक उवाच<br /> <br /> न मे प्रियं कृतं तात नैष धर्मस्तपस्विनाम्।<br /> <br /> वयं तस्य नरेन्द्रस्य विषये निवसामहे॥ 1-41-20<br /> <br /> न्यायतो रक्षितास्तेन तस्य शापं न रोचये।<br /> <br /> सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञो ह्यस्मद्विधैः सदा।<br /> <br /> क्षन्तव्यं पुत्र धर्मो हि हतो हन्ति न संशयः॥ 1-41-21<br /> <br /> यदि राजा न संरक्षेत्पीडा नः परमा भवेत्।<br /> <br /> न शक्नुयाम चरितुं धर्मं पुत्र यथासुखम्॥ 1-41-22<br /> <br /> रक्ष्यमा[णा व]णं च यं तात राजभिर्धर्मदृष्टिभिः।<br /> <br /> चरामो विपुलं धर्मं तेषां भागोऽस्ति धर्मतः॥ 1-41-23<br /> <br /> सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञः क्षन्तव्यमेव हि।<br /> <br /> प[रि]रीक्षित्तु विशेषेण यथास्य प्रपितामहः॥ 1-41-24<br /> <br /> रक्षत्यस्मांस्तथा राज्ञा रक्षितव्याः प्रजा विभो।<br /> <br /> तेनेह क्षुधितेनाद्य श्रान्तेन च तपस्विना॥ 1-41-25<br /> <br /> अजानता कृतं मन्ये व्रतमेतदिदं मम।<br /> <br /> अराजके जनपदे दोषा जायन्ति वै सदा॥ 1-41-26<br /> <br /> उद्वृत्तं सततं लोकं राजा दण्डेन शास्ति वै।<br /> <br /> दण्डात्प्रतिभयं भूयः शान्तिरुत्पद्यते तदा॥ 1-41-27<br /> <br /> नोद्विग्नश्चरते धर्मं नोद्विग्नश्चरते क्रियाम्।<br /> <br /> राज्ञा प्रतिष्ठितो धर्मो धर्मात्स्वर्गः प्रतिष्ठितः॥ 1-41-28<br /> <br /> राज्ञो यज्ञक्रियाः सर्वा यज्ञाद्देवाः प्रतिष्ठिताः।<br /> <br /> देवाद्वृष्टिः प्रवर्तेत वृष्टेरोषधयः स्मृताः॥ 1-41-29<br /> <br /> ओषधिभ्यो मनुष्याणां धार[यन्]येत्सततं हितम्।<br /> <br /> मनुष्याणां च यो धाता राजा राज्यकरः पुनः॥ 1-41-30<br /> <br /> दशश्रोत्रियसमो राजा इत्येवं मनुरब्रवीत्।<br /> <br /> तेनेह क्षुधितेनाद्य श्रान्तेन च तपस्विना॥ 1-41-31<br /> <br /> अजानता कृतं मन्ये व्रतमेतदिदं मम।<br /> <br /> कस्मादिदं त्वया बाल्यात्सहसा दुष्कृतं कृतम्।<br /> <br /> न ह्यर्हति नृपः शापमस्मत्तः पुत्र सर्वथा॥ 1-41-32<br /> <br /> इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि परिक्षिच्छापे एकचत्वारिंशोऽध्यायः॥ 41 ॥</div>

P16459